«O mar xa nos levou moitas veces »
DE TAL PALO, TAL ASTILLA | francisco martínez y sus hijos
Percebeiros de la dura costa cedeiresa, advierten de que al Océano no se le puede volvar jamás la espalda, y reconocen que «non vale calquera» para su profesión
FOTO: JOSE PARDO
El nombre de la embarcación, Falcoeira , no puede ser más hermoso, supongo que coincidirán ustedes conmigo en eso. Buen bautizo, ciertamente, para una nave de las de surcar ese mar al que las leyendas señalan como el más profundo territorio del misterio; para surcar esas olas navegadas, en tiempo de milagros, por barcos de piedra. Francisco Martínez Nebril, 62 años, es percebeiro ( percebelleiro , dicen los suyos a veces, que también es otra palabra muy hermosa, indudablemente). Como lo fue en un tiempo su propio padre. Y como lo son sus dos hijos, Francisco Martínez Pequeño, de 35 años de edad, y Alberto, que tiene dos menos. Gente seria, hombres de palabra que miran siempre de frente. Nacidos para el mar, que nunca les ha puesto miedo, por más que lo respeten.
Aunque la suya es una de las más duras profesiones del mundo, repleta de riesgos, ni Francisco ni sus hijos son de asustarse fácilmente. «¡Pero se isto era moito peor antes...!», exclama el padre. «¡Antes íase ao percebe de calquera maneira...! -dice Martínez Nebril-. Nin había traxes de neopreno nin había outra cousa. Pero agora xa che é todo moi diferente».
«Non tes máis que ver -añade- cánta xente morría antes nisto. E agora iso xa non sucede. Aínda que non sucede -matiza- entre a xente profesional, porque entre os que non o son, iso xa che é moi diferente...». Francisco no entiende cómo es posible que haya quien se arriesga a ir a buscar percebes furtivamente. «¿Ti nunca escoitaches dicir iso de que o mar non cre en Deus ...? -pregunta-. A un mar coma este non che pode ir calquera. Sobre todo para andar ao percebe, porque para iso telo que coñecer moi ben».
Entre todos los percebeiros de Galicia, los que trabajan en los acantilados de Cedeira no son los que lo tienen más fácil, precisamente. «O mar pódeche estar malo en calquera sitio -explica Martínez Nebril-, pero débeche haber poucos sitios nos que estea mal tantas veces como o está neste. Por iso non lle podes quitar ollo. Polo perigo que ten se non está mirando para el todo o tempo».
«O risco do mar está aí, telo aí todos os días», dicen los hijos de Francisco. También ellos creen que si algo mantiene a los valientes vivos es evitar el riesgo inútil, extremar la prudencia. «Hai que ter moito coidado sempre -comentan-. E fai falta estar áxil, ademais de ter forza. Quen vén ao percebe, ten que estar para vir ao percebe. Hai que subir polas cordas, andar nas pedras....Este non é un traballo como outro calquera, nin que valla tampouco para calquera». El problema está siempre, dicen todos los miembros de la familia, en el desconocimiento. «O mar é moi traizoeiro, pero sobre todo é traizoeiro para quen non o coñece ben. Nós, antes de saír, sempre imos cerca da capela de San Antón para ver como vai estar ese día. E despois, cando xa o sabes, é cando ves como se pode facer». De todas maneras, y a pesar de su profesionalidad, advierten de que el océano «está vivo», y que no se puede jugar con él. «E canto máis tempo pasa -comenten- parece que aquí aínda se entolece máis». (Lo saben bien, también eso, por experiencia propia: «O mar xa nos levou moitas veces -dicen-. Ben sabemos o que fai».)
Link: www.lavozdegalicia.es


